نکاتی درباره عبدالصمد نطنزی، عبدالسلام کامویی، عبدالرزاق و عزالدین محمود کاشانی از مشایخ سهروردیه

معماری ایلخانی نطنز(مجموعه مزار شیخ عبدالصمد)، شیلا بلر، ترجمه ولی الله کاووسی، تهران ، فرهنگستان هنر، 1387.
کتابی جالب در بررسی تاریخی یک اثر برجسته از دوران ایلخانی که مشتمل است بر مسجدجامع، خانقاه و مزار عبدالصمد اصفهانی نطنزی از عرفای طریقه سهروردیه و استاد عبدالرزاق کاشانی و عزالدین محمود کاشانی دو چهره برجسته عرفان سالامی در سده هشتم. این مجموعه توسط زین الدین ماستری از خلفای سعدالدین ساوجی وزیر ایلخانان ساخته شده است. بلر زین الدین را از مریدان عبدالصمد می داند که پس از مرگ وی(699هجری) بر آن شده تا مزار استاد را به مجموعه ای بزرگ تبدیل کند.(ص105) زین الدین همچنین رباطی برای کمال الدین عبدالسلام اوحدی اهری به سال710 در بغداد ساخته است.(ص25)
از نکات شایسته توجه این کتاب:
بنابر تصریح بلر و دلایل متعدد دیگر محل دفن عبدالرزاق کاشانی در قرب مسجد جامع نطنز است. شگفت آنکه حسن نراقی به رغم تحقیقات مفصل خود در این مجموعه به غلط محل دفن عبدالرزاق را در کاشان می داند نه نطنز.
بنا بر تصریح بلر بر اساس مجمل فصیحی(ج2، ص375) مرگ زین الدین کامویه(کامو از توابع کاشان) از عرفای بزرگ طریقه سهروردی به سال 696 هجری در نطنز رخ داده است. (باستانی پاریزی از مقبره زین الدین استاد تقی الدین یزدی که باید همین زین الدین عبدالسلام کامویی باشد در نایین یاد کرده است.)
نکته بسیار جالب دیگر اینکه بلر بر آن است که عزالدین محمود بن علی بن محمد بن ابوطاهر کاشانی(وفات735هجری) نویسنده مصباح الهدایه- یکی از دو شاگرد برجسته عبدالصمد- برادر جمال الدین کاشانی صاحب کتاب عرایس الجواهر و تاریخ الجایتو است. در واقع این عارف برجسته از خاندان ابوطاهر سازنده کاشی های زرین فام است.
بلر ارتباط این خاندان با دربار ایلخانی را نیز از دلایل ساخت مجموعه عبدالصمد می داند. طرفه آنکه بعد از اینکه سعدالدین ساوجی و به تبع آن زین الدین ماستری به سال711 هجری به دستور غازان خان به قتل رسیدند؛ در مجوعه دارایی های سعدالدین نامه هایی از عبدالرزاق کاشانی یافت شده است.(ص25)
نکات دیگر درباره مشاهیر معماری و هنر و سیاست منطقه کاشان در این کتاب ارجمند کم نیست.